ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

402

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

را بنهاوند اسير گرفت و پس بكشت ، و شمس الدوله بشارت فرستاد به حضرت رى پيش سيده و شاهنشاه ، و اندر ذو الحجه بود اين حال ، و بهمدان بازگشت و شمس الدوله ، ابو طاهر بن فخر الدوله اندر ماه صفر روز دوشنبه سنه تسع و اربعمائه بمرد به ظاهر همدان [ 1 ] چون از ابهر بازگشت [ و با پسرش سماء الدوله ابو الحسن ] [ 2 ] بيعت كردند ، و عمر شمس الدوله بيست و هشت سال بود و درين وقت وزارت بابو على سينا داده بود ، و شمس الدوله سخت بخشنده بود بغايت ، چنانك هر چه ناگزيرتر بودى بدادى ، و باك نداشتى ، و مدت پادشاهى او چهارده سال بود . و هم درين سال اسفهسالار محمد بن دشمن زار [ 3 ] را علاء الدوله لقب نهادند پسر كاكو [ و ] ابو العباس دشمنزيار خال سيده و ايشان كوهى بودند . و منوچهر پسر قابوس بن وشمگير دختر محمود سبكتكين را بخواست و عروسى كردند همين سال . و اندر عراق جماعتى از تركان سلطان الدوله را معزول كردند ، چون بجانب اهواز رفته بود [ و ] بر برادرش ابو على بن [ 4 ] بهاء الدوله بيعت كردند ، و ملك لقب نهادند ، و سلطان الدوله از جانب اهواز بشيراز رفت ، و آنجا برفت ، [ 5 ] و برادرش از كرمان بيامد بجانب سلطان الدوله بپارس بنشست ، و ملك كالنجار [ 6 ] پسر سلطان الدوله پادشاهى اهواز ( 261 - ب ) و آن حدود بگرفت ، و آنجا بناها كرد ، چنانك اثر آن هنوز بجايست چنانك ملك‌آباد باهواز و سرا [ ى ] ملك بعسكر مكرّم و رامز [ 7 ] و ملك ابو على پسر بهاء الدوله درين وقت بمرد [ 8 ] . و رسول علاء الدوله از بغداد بيامد ، نام او ابو الفضل بن نصرويه ،

--> [ ( 1 ) ] از نسخهء چاپى كامل فوت شمس الدوله فوت شده است . [ ( 2 ) ] محاذى اين اضافه نصف سطر در حاشيه لا يقرأ است و مطابق حدس اضافه شد . [ ( 3 ) ] معروف : دشمنزيار . و جاى ديگر در اين كتاب : دشمن داد . [ ( 4 ) ] ك : مشرف الدوله . [ ( 5 ) ] كذا ؟ [ ( 6 ) ] ك : ابا كاليجار . و متن غلط است ، و اين لقب همه جا به اين شكل است و گويا تركيبى است از ( أبا ) ى كنيهء عرب و ( كاليچار ) فارسي بمعنى ( كارزار ) و تقليد ( ابا الهيجاء ) است ، يعنى پدر كارزار . و كالنجار يا ملك كالنجار غلط است [ ( 7 ) ] رامز ، بجاى رامهرمز و رامهرم مكرر ديده شده است [ ( 8 ) ] بقول كا : ابو على شرف الدوله در سال 416 مرد و يك سال پيش از او ابو شجاع سلطان الدوله برادرش مرده بود ، و مرگ سلطان الدوله را صاحب مجمل نياورده است .